Tilburgse Kermis 2017
De kermis in Tilburg in historisch perspectief

De kermis in Tilburg in historisch perspectief

Waar vindt de Tilburgse kermis zijn oorsprong? Waarschijnlijk als opvolger van het oogstfeest. Dit feest werd gevierd op de laatste zondag van augustus, de oogstmaand.
Kermis vieren in de 17e en 18e eeuw betekende vooral eten, drinken en dansen. Wanneer er veel mensen kwamen, waren ook goochelaars, jongleurs en marskramers van de partij. Er werden ook veel dieronvriendelijke spelletjes gedaan, zoals katknuppelen of ganstrekken.

De kerk had destijds moeite met de losbandigheid op de kermis. Naast de spelletjes werd er namelijk ook flink gedronken en heftig gedanst en gesjanst. De boerenbevolking moest in die tijd keihard werken. Carnaval (vastenavond) en de kermis waren momenten om even helemaal los te gaan. De kerk zag het met lede ogen aan. In 1822 werd het volgende vanaf de kansel voorgelezen: "Bij het ontsteken van het licht moet het vrouwvolk uit den herberg wezen. Er mogen ook geen vergaderingen van tweeƫrlei geslacht meer plaats hebben in herbergen of bij danspartijen." Niet dat de Tilburgers zich er aan hielden, maar de kerk had een poging gedaan.

Pas aan het eind van de 19e eeuw staan er voor het eerst attracties op de kermis. Soms heel simpel en puur voor de 'kijk'. Later worden de attracties moderner door de uitvinding van de stoommachine. In 1896 konden Tilburgers het eerste ritje maken in een stoomcarrousel. In de 20e eeuw komen de elektro- en brandstofmotoren. De cakewalk is voor het eerst te zien en te proberen op de kermis van 1910, de zweefmolen (met vliegtuigjes) staat er in 1912. De eerste achtbaan komt in 1924 naar Tilburg. In 1995 bestond de kermis 425 jaar. In dat jaar wordt het initiatief genomen om een monument op te richten voor de kermis. Dat staat sinds 1998 op het NS-Plein: een bronzen carrouselpaard. In de volksmond ook wel het kermispaard genoemd.

« Ga naar de Tilburgse Kermis website

Bronnen: De kleine geschiedenis van Tilburg - dl. 11 Kermis en Carnaval
Encyclopedie van Tilburg